Yabancı Mahkemelerce Verilen Kararların İcrası

Bir borçlunun ödemeyi reddetmesi halinde, alacaklıya kalan tek yol hukuki yollara başvurmaktır. Sahibi olunan hakkı icra edebilmek için, öncelikle tabii ki bir mahkeme kararına ihtiyaç bulunmaktadır.

Borçlunun borçlarını ödeyebilmesi için Çek Cumhuriyeti’nde bulunan mal varlıklarının bu borçları karşılamaya yetecek düzeyde olması gerekmektedir. Bu durumda hem yerli, hem de yabancı kararlar icra edilebilir olmakla birlikte, bu malvarlığının bir kısmını borçlunun Çek Cumhuriyeti’nde bulunan varlıkları (örneğin bir Çek şirketindeki hisseleri veya başka varlıkları buna birer örnek teşkil edebilir)

Mahkeme kararlarının uygulanabilmesi çin Çek Cumhuriyeti’nde iki tane temel system bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi, lkararın yerekl bir mahkeme eli ile uygulanması iken, ikinci ve daha popüler olanı, burada daha detaylı inceleyebileceğimiz icra yolu ile tahsilattır.

Yabancı bir mahkeme kararının icrası söz konusu olduğunda, kararın hangi ülke mahkemesince verildiği önem kazanmakta olup, öncelike üç senaryo ortaya çıkmaktadır.

Senaryo 1- Kararın Başka bir AB Ülkesi Mahkemesi tarafından verilmiş olması hali.

Bu durumda, ortak prosedür uyarınca , mahkeme kararlarının yeknesak uygulanmasını düzenleyen Brüksel Sözleşmesi’nin I bis düzenmesi söz konusu olmaktadır. Buna bağlı olarak sömahkeme kararı ve yanında yer alacak özel bir sertifika, alacaklının bunlarla birlikte Çek Cumhuriyeti’ndeki icra daiesine başvurarak, karar sanki bir Çek Mahkemesinde verilmişçesine kararı icra etmesine olanak sağlamaktadır.

Senaryo 2 – Kararın (örneğin ABD, Rusya gibi) Hukuki Yardım Konvansiyonna taraf olmayan üçüncü bir ülke mahkemesi tarafından

Bu durumda, süreç alacaklılar için oldukça komplike bir hal almaktadır.  İlk bakılması gereken, mahkeme kararının verildiği ülke ile Çek Cumhuriyeti arasında bir karşılıklı hukuki yardım konvansiyonunun akdedilip akdedilmediği önem kazanmaktadır. Böyl bir konvansiyon var ise, Özel Uluslarası Sözleşme gereğince, alacaklının icra dairesine başvurmadan önce gereken prosedürleri yerine getirmesi gerekecektir.  Bu da, yabancı mahkeme kararının bir Çek Mahkemesi’nce  tanınmasını sağlamaktır.

Senaryo 3: Kararın Hukuki Yardım Konvansiyonu’na taraf oln ( AB , Rusya gibi ) bir ülke mahkemesince verilmiş olması

Bu sözleşmeye taraf olan ülkelerin mahkemelerinde verilmiş olan kararlar, âkit devletlerin , 2001 yılında özel icra daireleri kurulana değin sözleşmeler uyarınca takip etmek zorunda oldukları uzun prosedürleri ortadan kaldırmış  ve yabancı mahkemelerce verilen bu kararların konvansiyonların getirdiği uzun prosedürlere gerek olmaksızın, yerel bir tarafmışçasına işlem yapabilmelerine olanak sağlamıştır.

Görüldüğü üzere, yabancı bir mahkeme kararının Çek Cumhuriyeti’nde icra edilebilmesi için uluslararası  hukuk ve yerel hukukun mevcut yapıları nasıl yorumladığına bakılarak farklı seçeneklerin mevcudiyeti fark edilecektir. Uygulama ve yorum farklarından en avantajlı şekilde yararlanabilmek için, süreci başlatmadan ehil bir avukat irtibata geçmek, daha sonra kararın en etkin ve çabuk bir biçimde uygulanmasına yardımcı olacaktır. Bu süreçler tamamlanmaksızın icra dairesi ile doğrudan irtibata geçen bir alacaklı, istem dışı olarak, icra sürecinin durmasına yol açabilecektir.