Gelir vergisi matrahında yabancı çalışanlarla ilgili değişiklik

Yeni yıl, henüz gelir vergisi ile ilgili pek çok yasal değişiklik getirmemekle birlikte, tartışılmakta olan 2019 vergi paketine dahil edilecek yenilikler olacak. Ancak bu makale ile, bir istisna olarak                1 Ocak 2019’da yürürlüğe girmiş olan önemli bir değişikliği bilgilerinize sunmak istiyoruz.

Geçtiğimiz yılın Aralık ayında, Çek Cumhurbaşkanı, Çek Cumhuriyeti’nde istihdamdan gelir elde eden yabancı kişiler için gelir vergisi matrahını belirleme yöntemini değiştiren bir yasa değişikliğini onayladı. Bununla birlikte, söz konusu değişiklik, sigortalının başka bir Üye Devletin düzenlemelerine tabi olması durumunda ve yalnızca aynı tür yabancı sigortaya (örneğin sağlık ve sosyal sigorta) katılma zorunluluğuna tabi olan veya AB veya Çek Cumhuriyeti veya İsviçre Konfederasyonu haricindeki AET üyesi olan yabancı çalışanlar için geçerlidir.

Kolaylık olması amacı ile; çalışanlar için gelir vergisi matrahı, işveren tarafından ödenen maaş  ve sosyal güvenlik priminin toplamı olarak belirlenmiştir. Daha önce yürürlükte olan mevzuat uyarınca, yukarıda belirtilen yabancı çalışanlar için gelir vergisi tabanı, aynı şekilde, yani maaş ve varsayımsal sigorta brüt gelirinin % 34'ü kadarı olarak belirlenmiştir. Varsayımsal sosyal sigorta bedeli, Çalışan’ın Çek sosyal sistemine katılmış olması halinde, işverenin yabancı bir çalışan için ödeyeceği sigorta tutarına karşılık gelir. Bu şekilde belirlenen giydirilmiş brüt maaş kullanılarak, yabancı çalışanın aylık gelirinden bir gelir vergisi ön ödemesi mahsup edildi.

Yeni mevzuat, varsayımsal sosyal sigorta yerine, çalışanın brüt maaşının, ödenmiş olduğu durumda (varsayımsal prim miktarı ile değil)  fiilen ödenmiş sosyal sigorta ile artırılacağını öngörmektedir. Ocak 2019 için hesaplanan gelir vergisi ön ödemeleri de halihazırda bu yönteme dayanacaktır.

Ödenen primlerden yalnızca;  sağlık, hastalık ve emeklilik sigortası primlerinin ve devlet istihdamı politikasına yapılan katkıların vergi matrahına dahil edileceğini vurgulamakta fayda vardır. Başka bir deyişle, işverenin yabancı mevzuat uyarınca diğer zorunlu veya gönüllü katkıları vergi matrahına dahil edilmeyecektir.

Ayrıca, çalışanın ikamet ettiği yerin, kişinin sosyal sigortaya üye olduğu devletin belirlenmesinde belirleyici olmadığına dikkat etmek önemlidir. Örneğin, bir ABD vatandaşı, Alman sosyal sigortasına katılımcı olabilir ve yeni tadil söz konusu kimsenin Çek Cumhuriyeti’nde elde ettiği istihdam gelirleri için geçerli olacaktır. Bununla birlikte, Kanada'da sigortalı ancak Slovakya’da mukim kişi için, yeni tadilin Çek Cumhuriyeti'ndeki istihdamından elde ettiği gelir in vergilendirilmesi üzerinde hiçbir etkisi olmayacak ve geliri daha önce olduğu gibi vergilendirilecektir.

Son olarak, yabancı para cinsinden yapılan maaş ve prim ödemelerinin Çek Kronu’na dönüştürülmesi gerekeceğini de eklemek istiyoruz. Döviz kuru olarak, istihdamın gerçekleştiği  takvim ayının  son iş gününde Çek Ulusal Bankası tarafından belirlenen döviz kuru, yabancı primlerin Çek Kronu’na çevrilmesi için kullanılacaktır. Örneğin, 31 Ocak itibariyle döviz kuru, Ocak ayı maaşlarının Çek Kronu’na çevrilmesinde kullanılacaktır.